گروه ادبيّات متوسطه بروجرد

نام ونام خانوادگی: نام پدر: نام آموزشگاه:                 بسمه تعالی آموزش وپرورش شهرستان بروجرد ادبیات فارسی پایه دوم            وقت:70دقیقه تاریخ: طراح خانم كرمانشاهي الف:معنی ومفهوم(6نمره) 1-دل اگرخدا شناسی همه دررخ علی بین         به علی شناختم من،به خداقسم خدارا 75/0   2-کمان رابه زه کرد زوداشکبوس               تنی لرزلرزان ورخ سندروس5/0   3-زیزدان دان،نه ازارکان،که کوته دیدگی راازبنان                                                   که خطی که از خردخیزد،توآنرا ازبنان بینی75/0   4-بی زلّت وبی گناه محبوسم                     بی علّت وبی سبب گرفتارم 5/0        5-یکی زشب گرفتگان چراغ برنمی کند       کسی به کوچه سارشب درسحرنمی زند5/0   6-آن چه ماکردیم باخودهیچ نابینا نکرد        درمیان خانه گم کردیم صاحب خانه را  5/0   7  - گرمی گریزم ازنظرمردمان رهی          عیبم مکن که آهوی مردم ندیده ام   5/0     8-لیکن خروس غالب حرکتی کرد نه مناسب حال درویشان.برحریف مغلوب که تسلیم اختیار کرده ومخذول ونالان استرحام می کرد،رحم نیاورد.1   9-شلخته دروکنید تاچیزی گیر خوشه چینان بیاید.5/0   10-ذکر اومرحم دل مجروح است ومهراو بلا نشینان را کشتی نوح است.5/0   ب:معنی لغت(2نمره) 1-به سوی هژبر ژیان                                          5-کالبد بنا،مینایی است 2-با حال استیصال                                              6-مرکب چموش 3-و دیگری خادم سماط                                        7-تاج کیانی 4-تاس ها برگیر                                                 8-اوراد واذکاری ج:خودآزمایی( 3نمره) 1-"تو قلب سپه را به آیین بدار"یعنی چه؟ 25/0   2-عبارت های"جلوی کسی درآمدن"و"باب دندان"کنایه از چیست؟5/0   3-"با چشمانی ندیدنت"به چه معناست؟  25/0   4-در این مصراع منظور شاعر از"درسینه ام هزاران خراسان نهفته است"چیست؟5/0   5-دراین مصراع"به مجمعی که درآیند شاهدان دوعالم "مقصود کجاست؟ 25/0     6-کلمه ی"خدا"در"پیش از توهیچ خدایی را ندیده ام"به چه معناست؟ 25/0   7-در شعرسفر به خیر"گون"و"نسیم"هر کدام نماد چه کسانی هستند؟5/0   8-شاعر زیبایی باغ بی برگی را درچه می داند؟5/0 د:درک مطلب( 4نمره) 1-با توجه به ابیات زیر به پرسش ها پاسخ دهید.    1 "بر دهانش زنجیر بستند/ زیبای کوچکش را ربودند"  الف)منظور ازمصراع اول چیست؟ ب)منظور شاعر از"زیبایی کوچک"کجاست؟ 2-با توجه به متن زیربه پرسش های مطرح شده ،پاسخ دهید. "چند روزقبل رعایا ی کرمان به عرض آمده بودند که سیل،دهات،راخراب کرده،تخفیف خواسته بودند.نایب السلطنه درمجلس خنده کرده بود به وضع عرض ولهجه ی آن ها!کرمانی ها گفته بودند":خنده کار اطفال است وگریه مال رعیت!" الف)متن بالا دارای چه پیامی است؟5/0 ب)چرانایب السلطنه خنده کرده بود؟5/0 ج)جمله ی خنده کار اطفال است چه کنایه ای دارد؟5/0 د)عرض کرمانی ها چه بود؟5/0 3-در بیت"همان دستمالی که پولک نشان شد "منظور چیست؟5/0   4-مفهوم کلّی "خورده قسم اختران به پاداشم / بسته کمرآسمان به پیکارم"چیست؟5/0   ه:دانش ادبی(3نمره) 1-به کسی که فیلم نامه را به یاری دیگرن به اجرا درمی آورد..............می گویند.25/0 2-نویسندگان آثار زیر را بنویسید.1 الف)در سایه سار نخل ولایت                                          ج)الایّام ب)در رهگذر مهتاب                                                     د)زمستان 3-صدرالدین عینی ومحمد کاظم کاظمی ازشاعران کدام کشورها می باشند؟5/0 4-بربساطی که بساطی نیست واز این سخن که گلستان نه جای دلتنگی است چه آرایه ای دارند؟5/0 5-شعر نونیمایی را از چندجهت می توان بررسی کرد؟(نام ببرید)5/0   6-سفرنامه ی ابن بطوطه به چه عنوانی معروف است؟؟25/0 شعر حفظی(2نمره) مصراع های هر یک ازابیات زیر راکامل کنید. الف)..................................                   نورخود در دیده ی بینا نهاد ب)دست هرکودک ده ساله ی شهر،شاخه ی معرفتی است         .................................     ...........................                   ..............................                                                                      موفق باشید کرمانشاهی                                                                                                                                                                                                    نمونه سوال 9   نام : نام خانوادگي : نام دبير : شماره دانش‌آموز : به نام خدا اداره آموزش و پرورش استان لرستان شهرستان بروجرد دبيرستان :                             پايه : زمان پاسخگويي : 80 دقيقه نام درس : ادبيات 2 خرداد ماه سال 90-89 طراح سيمين اعتمادي       رديف صفحه 1                                      سئوالات                                       تعداد صفحات : بارم * 1 الف : معني شعر و نثر (6 نمره) هزار باديه سهل است با وجود تو رفتن                اگر خلاف كنم سعديا به سوي تو باشم   5/0 2 در تنگناي سينه‌ي حسرت كشيده‌ام                     گهواره‌ي بصيرت مردان نهفته است 5/0 3 خشك آمد كشتگاه من در جوار كشت همسايه 5/0 4 لبخند تو اجازه‌ي زندگي است 25/0 5 اين كتاب‌ها سراپا تنبّه است 25/0 6 فكري است كه چه طور يك تنه با آن همه دشمن لعين جَر بكند 75/0 7 طومار ندامت است طبع من     حرفي است هر آتشي ز طومارم 75/0 8 وكيل باشي مثل جرز خيس خورده وارفت 25/0 9 خواجه‌اش تا به چاشتي منتظر بود 25/0 10 وقتي درست آن حرف را در زوايا و خفاياي خاطر و مخيّله نشخوار كردم معلوم شد آن قدرها هم نامعقول نيست و نبايد زياد سرسري گرفت. 1 11 في‌الجمله نماند از معاصي منكري كه نكرد و مسكري كه نخورد. 1 * ب : معني لغات (2 نمره) 1) مجلس آراي بلامعارض شده بود                  2) علي مات و مبهوت مي‌ماند 3) مسيل‌هاي مهيب راه را مي‌پيماييم                  4) انگار در مركز ثقل زمين جاي دارد 5) بر مركب چموش سخن سوار مي‌شد               6) تم مانند مردي كه از هر فشار و مضيقه نجات يافته باشد 7) به طور كلّي گل‌ها و بوته‌ها حالت مجرّد دارند    8) پلنگ را بالاي نطعي انداخته بودند 2 * ج : درك مطلب (4 نمره)   1 در بيت “آسايش دو گيتي تفسير اين دو حرف است   با دوستان مروّت با دشمنان مدارا” پيام محوري مصراع دوم چيست؟ 25/0 2 در بيت “دويدند از كين دل سوي هم       در صلح بستند بر روي هم” مفهوم اصلي مصراع دوّم چيست؟                      5/0 3 عبارات كنايي زير را بنويسيد. نظر گشودن- با سر دويدن- در انتظار غبار بي‌سوار نشستن 75/0 4 در بيت “عشق چون آمد برد هوش دل فرزانه را      دزد دانا مي‌كُشد اوّل چراغ خانه را” آرايه‌ي بارز را بيان كنيد. 25/0 5 با توجّه به بيت “نه بر اوج هوا او را عقابي دل شكريابي          نه اندر قعر بحر او را نهنگي جان ستان بيني” الف- دل شكر چه نوع صفتي است مفهوم آن را بنويسيد.        ب- آرايه‌ي تضاد در كدام واژه‌ها موجود است؟ ج- چه رابطه‌اي بين واژه‌هاي عقاب و نهنگ وجود دارد؟ 1 6 در بيت “پروانه نيستم كه به يك شعله جان دهم       شمعم كه جان گدازم و دودي نياورم” الف- آرايه موجود در بيت را بنويسيد.                 ب- مفهوم صورت كنايي مشخص شده را بنويسيد. 5/0 7 در عبارت “در تُستر در مدرسه‌ي امام شرف‌الدّين منزل كردم” به سؤالات پاسخ دهيد. الف- تُستر معرّب چه كلمه‌اي است؟       ب- صورت امروزي فعل منزل كردن چيست؟ 5/0 * هـ- دانش‌هاي ادبي (3 نمره)   1 كدام گزينه با ديگر گزينه‌ها متفاوت است؟ الف- اميرخسرو                  ب- زيب‌النّسا                    ج- اقبال              د- عبيد رجب 25/0 2 حبسيّه چيست؟ 5/0 3 مجموعه‌ي داستان سيمين دانشور چه نام دارد؟ 25/0 4 خاوران نامه چه نوع حماسه‌اي است؟ 25/0 5 آرايه‌ي موجود در عبارت “صداي سنگين سكوت در سرسرا پيچيده بود” در كدام گزينه آمده است؟ الف- پارادوكس                 ب- واج آرايي                   ج- حس‌آميزي                   د- همه موارد 25/0 6 دو گونه رايج ادبيات نمايشي را بنويسيد. 5/0 7 در بيت “نه سايه دارم و نه بر بيفكنندم و سزاست                 اگر نه بر درخت تر كسي تبر نمي‌زند.” بين واژه‌هاي مشخص شده چه آرايه‌اي وجود دارد؟ 25/0 8 آثار زير از چه كساني است؟ “مردي كه مي‌خندد”               “الايّام” 5/0 9 كدام نويسنده در آثار خويش مشكلات زندگي آدمي را با عشقي سرشار به واقعيت به تصوير كشيده است؟ 25/0 * ي- خودآزمايي (3 نمره)   1 واژه‌هاي مشخص شده در شعر زير استعاره از چيست؟ “و از سايه‌هاي آبي/ خارهاي سرخ/ بر اجساد به جا مانده و طعمه‌ي عقاب و زاغ شده فرو ريخت.”   5/0 2 دو ويژگي از ويژگيهاي درباريان قاجار كه در خاطرات اعتمادالسّلطنه آمده است را ذكر كنيد. 5/0 3 پولك نشان شدن دستمال نشانه‌ي چيست؟ 25/0 4 قالب شعر “انتظار” و “داروگ” چگونه است؟ 5/0 5 مقصود از اصطلاح “كميتش لنگ بود” را بنويسيد. 25/0 6 در مصراع “در ميان خانه گم كرديم صاحب خانه را” مقصود از صاحب خانه كيست؟ 25/0 7 با توجه به متن درس “تربيت انساني و سنّت ملي ما” اهداف بنيادين تربيت را برشماريد (ذكر دو مورد) 5/0 8 چرا نويسنده نقش كاشي‌ها را “بهار منجمد” ناميده است؟ 5/0 * د- شعر حفظي (2 نمره)   1 دست هر كودك ده ساله‌ي شهر ………….... مردم شهر به……………… كه به يك شعله، به يك خواب لطيف خاك………………………. و صداي ……………………………….… 1 2 از خمستان جرعه‌اي بر خاك ريخت ………………………………….. …………………………..………….. فتنه‌اي در پيرو در بُرنا نهاد   موفق باشيد گر بخواهي سربلندي با همه يك رنگ باش                         قالي از صد رنگ بودن زير پا افتاده است                                                                                                                                       نمونه سوال 10 نام:                نام پدر: نام خانوادگی : پایه و رشته تحصیلی:علوم انسانی ـ علوم تجربی (دوم) نام کلاس : آزمون درس : ادبيات فارسی (2) بسم الله الرحمن الرحیم سازمان آموزش و پرورش استان لرستان مدیریت آموزش و پرورش بروجرد دبیرستان/هنرستان ................... طراح خانم زيار تاریخ امتحان : 11/3/88 زمان : 70 دقیقه تعداد صفحات : 3 سال تحصیلی 88-87 بارم : 20 نمره ردیف سوالات درس : ادبیات فارسی (2) بارم الف ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان برگردانید (6 نمره)     1- سلام او در وقت صباح مؤمنان را صبوح است   5/0   2- دیدم توطئه ی ما دارد می ماسد .   25/0   3- ماه ایارش ، آواز ماست.   25/0   4- عنودان بدگهر وی را به می و معشوق و لهو و لعب کشیدند.   75/0   5- و کوفه هین تهران است / که بار اوّل می آیی / و ذوالفقار را باز می کنی   75/0   6- تو آن بلندترین هرمی که فرعون تخیل می تواند ساخت   5/0   7- نشسته ام در انتظار این غبار بی سوار   5/0   8- ملیجک این طرف و آن طرف می دوید و اشتلم می کرد   25/0   9- کجا می روی ؟ ای مسافر ، درنگی                             ببر با خودت پاره ی دیگرت را   25/0   10- چه چشم پاسخ است از این دریچه های بسته ات                                                                              برو که هیچ کس ندا به گوش کر نمی زند   1   11- تا این که مزرعه ها بر خود پیچیدند/ و از سایه های آبی ، خارهای سرخ بر اجساد به جا مانده و طعمه ی عقاب و زاغ شده ، فرو ریخت   1 ب معنی لغاتی را که زیر آن ها خط کشیده شده مشخص کنید . (2 نمره)     1- با حال استیصال پرسیدم                                   2- در صیغه ی بُلّعت اهتمام تا می داشتند . 3- بی زَلّت و بی گناه محبوسم                                4- شیر ژیان میان نیستان نفهته است . 5- قدح آب را نزدیک او می بردند                           6- اهل اردو و تمام ملتزمین حاضر بودند 7- به زاغه ی گوسفندها رفته بود                             8- از مسیل های مهیب راه می پیماییم   ج دانش های ادبی (3 نمره)     1- متن زیر درباره ی کدام داستان نویس معاصر است ؟ نخستین مجموعه ی داستان های کوتاه ایرانی را با عنوان « یکی بود یکی نبود» در سال 1300 منتشر کرد او را پدر داستان نویسی دانسته اند . 25/0   2- خواجه عبدالله انصاری ملقب به چه اسمی است . 25/0   3- آثار زیر از چه کسانی است ؟ الف) کتاب : طرحی از یک زندگی                ب) الأیام              ج) مرآه البلدان              د) عبور 1   4- افسانه ی نیما در چه سالی به چپ رسید ؟ 25/0   5- در مصرع « بر بساطی که بساطی نیست » چه آرایه ی ادبی وجود دارد ؟ 25/0   6- چه ویژگی هایی سفرنامه ی ابن بطوطه را در زمره ی یکی از بهترین و جالب ترین سفرنامه ها در آورده است ؟ 75/0   7- حبسیه کدام نوع از انواع ادبی است ؟   25/0 د درک مطلب (4 نمره)     1- با توجه به عبارات زیر منظور از « کبّاده ی شعر و ادب می کشید » چیست ؟ « یکی از حُضار که کبّاده ی شعر و ادب می کشید ، جلو رفته جبهه ی شاعر را بوسید.» 5/0   2- در بیت زیر « لسان غیب » لقب چه کسی است ؟ چه زنم چونای هردم ، زنوای شوق او دم                       که لسان غیب خوش تر بنوازد این نوا را 25/0   3- در ابیات زیر رستم علت شکست و فرار رهام را در مقابل اشکبوس کشانی چه عاملی می داند .   چو رهام گشت از کشانی ستوه                                  بپیچید زو روی و شد سوی کوه   تهمتن بر آشفت و با توس گفت                                که رهام را جام باده ست جفت   25/0   4- با توجه به ابیات زیر به سؤالات داده شده پاسخ دهید . دل می رود ز دستم صاحبدلان ، خدا را                           دردا که راز پنهان خواهد شد آشکارا کشتی شکستگانیم ای باد شرطه برخیز                             باشد که باز ببینیم دیدار آشنا را ده روزه مهر گردون افسانه است و افسون                         نیکی به جای یاران ، فرصت شمار یارا ای صاحب کرامت ، شکرانه ی سلامت                            روزی تفقدی کن درویش بینوا را     الف) شاعر چه آرزویی را در بیت دوم مطرح کرده است ؟ 5/0   ب) در بیت سوم به چه چیزی توصیه می شود ؟ 5/0   ج) پیام اصلی بیت چهارم چیست ؟ 5/0   5- متن زیر اشاره به چه موضوعی دارد ؟ شاه قرار داده است هر کس اضافه مواجب می خواهد ، سال اوّل تومنی هفت هزار به خود شاه پیشکش کند . دیگر به احدی تعارف ندهد !   25/0   6- در ابیات زیر چرا شاعر پیشانی بلند امام علی (ع) را کتاب خداوند می داند ؟ چگونه شمشیری زهرآگین / پیشانی بلند تو ـ این کتاب خداوند را ـ از هم می گشاید .   5/0   7- در مصراع « در میان خانه گم کردیم صاحب خانه را » مقصود از صاحب خانه کیست ؟   25/0   8- در جمله ی « مردم این جزیره ، از اشراف فارس هستند» واژه ی فارس به چه معنی است ؟   25/0   9- در بیت زیر پولک نشان شدن دستمال نشانه ی چیست ؟ همان دستمالی که پولک نشان شد / و پوشید اسرار چشم ترت را 25/0 د خودآزمایی (3 نمره)     1- در بیت زیر مقصود از « پیام آشنا و آشنا» چیست ؟ همه شب در این امیدم که نسیم صبحگاهی                      به پیام آشنایی بنوازد آشنا را 5/0   2- کوزت برای غلبه بر ترس و دلهره ی خود چه تدبیری اندیشید ؟   5/0   3- در غزل « در آرزوی تو باشم » مقصود از « مجمعی که شاهدان دو عالم » در آن گرد می آیند چیست ؟ 25/0   4- شعر « باغ عشق » کدام اجزای تشکیل دهنده ی قصیده را داراست ؟ 25/0   5- مقصود از اصطلاحات زیر چیست ؟ الف) کیتش لنگ بود                                     ب) سپر انداختن 5/0   6- در شعر « سفر به خیر » گون نماد چه کسی است ؟ 25/0   7- « با چشمانی یتیم ندیدنت » یعنی چه ؟ 25/0   8- در مصراع « برو طواف دلی کن که کعبه ی مخفی است » چه آرایه هایی دیده می شود ؟ 5/0 ی حفظ شعر (2 نمره)     1- در جای خالی کلمات مناسب را قرار دهید . از خُمستان .......................... بر خاک ریخت                جنبشی در ...................... و................... نهاد شور و غوغایی بر آمد از جهان                                حُسن او چون دست در ........................ نهاد     2- ابیات ناقص زیر را کامل کنید . قایق از تور تهی / ....................................... / هم چنان خواهم راند / ..................................... نه به دریا ـ پریانی که سر از آب به در می آرند .     «موفق باشید»